piątek, listopad 21st, 2008
Co jest lepsze- kawa czy herbata?
Sklep z kawą to dla jej entuzjastów miejsce czarodziejskie. Przestrzeń, gdzie chłonie się jej aromat, rozsmakowuje w ulubionych smakach i poznaje nowe jej rodzaje, spotyka przy filiżance kawy ze znajomymi czy kupuje akcesoria do jej przyrządzania. W zaganianej codzienności wkraczamy tu w przestrzeń rytuałów i drobnych przyjemności. Choć zarazem od patrzenia na ilość jej odmian może rozboleć głowa gdy jesteśmy zmuszenie dokonać wyboru jednej z nich. Obecnie coraz więcej sklepów z kawą działa on-line. To z całą pewnością pomysł bardzo wygodny choć pozbawiony w dużym stopniu tego niepowtarzalnego klimatu.
Pochodząca z wyżyn Etiopii coffea arabica jest najbardziej cenioną kawą na świecie. Inne znane gatunki kawy, takie jak: kawa liberyjska, kawa wyniosła czy kawa koszykowa zwana Robustą, pochodzą z Afryki podrównikowej. Dają one ziarno gorszej jakości ale za to odporne są na choroby, nie mają też dużych wymogów glebowych. Plantatorzy chętnie krzyżują ze sobą kawę arabską z kawą koszykową. W ten sposób otrzymują łatwą w uprawie, odporną na wysokie temperatury i szkodniki kawę arabistę (arabikę robustę). Najlepszą kawę uzyskuje się dzięki kosztownemu systemowi zbiorów. Wymaga on kilkukrotnego przejścia przez plantacje i zbierania tylko dojrzałych owoców. Tańszy rodzaj zbiorów polega na wyczekaniu do momentu, gdy najwięcej ziaren dojrzeje i opadnie na podłoże. Sposób ten nie zapewnia wysokiej jakości owoców. Owoce leżące na ziemi często zarażają grzyby, niwecząc efekty pracy plantatorów. Uzyskane tą metodą dojrzałe ziarna zmieszane są z młodszymi, co pogarsza jakość uzyskiwanej w ten sposób kawy.
Choć trudno nam w to uwierzyć, były czasy kiedy nie bardzo wiedziano jak z ziaren kawowca otrzymywać aromatyczny, smaczny i pobudzający napar. Zielone ziarna tłuczono więc, mielono, ugniatano i zalewano zimną wodą. Na początku ubiegłego tysiąclecia Arabowie zauważyli że lepiej nadaje się do tego celu gorąca woda. Niemniej jednak dopiero pod koniec XIV wieku zaczęto prażyć ziarna kawy na ogniu. Z czasem zazdrośnie pilnowana przez Arabów tajemnicę poznał cały świat. Obecnie funkcjonuje wiele posobów parzenia kawy. W zależności od tradycji, przyzwyczajeń i upodobań możemy wybrać sposób najbardziej nam odpowiadający. W Polsce ciągle jeszcze, zwłaszcza wśród starszych pokoleń, bardzo popularna jest tzw. plujka czyli zmielona kawa zalana wrzątkiem (koniecznie w szklance!), nazywana błędnie kawą po turecku. Dla smakoszy kawy nie tylko z kawą po turecku, ale w ogóle z kawą, ma ona mało wspólnego. Podstawowe sposoby parzenia kawy to kawa po turecku, kawa z dzbanka z filtrem, kawa z ekspresu przelewowego lub ekspresu ciśnieniowego oraz kawa mokka z ekspresu zwanego u nas włoskim. Ekspert od parzenia kawy, mający szeroką wiedzę na temat ekspresów, kawy i sposobów jej przyrządzania to barista. Dla niego parzenie kawy to cała skomplikowana procedura z odrobiną skrywanych przed innymi jego własnych sekretów. Kawę można przyrządzać na wiele różnych sposobów. Niezależnie od tego i tak najważniejsze jest to by rozkoszować się jej smakiem odkrywając przyjemność z tego płynącą. Przez całe stulecia opracowywano rozmaite receptury, eksperymentowano, na skutek czego powstało kilka niezwykłych przepisów. Dzisiaj trudno wyobrazić sobie kawiarnię bez cappuccino czy espresso. Inne, najbardziej znane, sposoby zaparzania i podawania kawy to café au lait, kawa po arabsku, kawa po wiedeńsku, cafe latte, latte macchiatto, macchiatto, café frappé.
Ziarna arabiki są podłużne, mają jasną, równą bruzdę i zielonkawą barwę. Mają w sobie dość małą ilość kofeiny. Po zaparzeniu dają wyśmienity smak i subtelny aromat. Napar jest łagodny i aromatyczny z lekką nutą czekoladową. Z kolei robusta ma ziarna bardziej wypukłe, w kolorze bladozielonym, z brązowymi odcieniami. Serwowana bez żadnych domieszek robusta jest mniej smaczna, ma ostrzejszą, bardziej gorzką nutę. Zawiera za to niemla dwa razy więcej kofeiny od arabiki. Znane na świecie odmiany kawy wywodzą się właściwie od tych dwóch gatunków krzewu kawowca. O wielości odmian decydują sposoby upraw, różnice klimatyczne i glebowe. Na świecie uprawianych jest ponad dwadzieścia odmian arabiki. Najlepsze z nich to: Arabica Excelso Kolumbia, Arabika Kostaryka Tarazzu lub dzika Arabika Etiopia Djimah. Kawy, które trafiają na nasze stoły to najczęściej mieszanki różnych odmian, skomponowane tak, aby dostarczyć wielbicielom tego napoju bogactwo smaku i pełnię aromatu.
Dla jednych to nieodzowny początek dnia, dla innych uzależnienie, dla innych jeszcze lekarstwo na złe samopoczucie… Myślę , że trudno znaleźć osobę, która choćby raz nie próbowała kawy i nie sięga po nią czasem. Kawa to napój przygotowywany z palonych, a potem zmielonych lub poddanych instantyzacji ziaren kawowca, najczęściej podawany na gorąco. Pochodzi z Etiopii, w Europie pojawił się około XVI wieku. Jedna z najpopularniejszych używek na świecie i główne źródło kofeiny. Działa pobudzająco i orzeźwiająco, przyśpiesza przemianę materii i zwiększa sprawność myślenia.
